Czy papier toaletowy jest chlorowany? TCF, PCF i ECF

Biały papier toaletowy jest najczęściej bielony chlorem lub związkami chloru, a w gotowym produkcie mogą zostawać śladowe ilości dioksyn. Nie dotyczy to papieru oznaczonego TCF lub PCF, który bieli się tlenem, ozonem albo nadtlenkiem wodoru, ani szarego papieru niebielonego. Oznaczenie ECF nie znaczy „bez chloru”: taki papier bieli się dwutlenkiem chloru. Jeśli chcesz uniknąć papieru chlorowanego, szukaj na opakowaniu skrótu TCF albo PCF.

• Czy każdy papier toaletowy jest bielony chlorem?
• Jak wygląda bielenie papieru toaletowego chlorem?
• Czy papier toaletowy jest toksyczny?
• Co oznaczają TCF, PCF i ECF na opakowaniu?
• Czy szary papier z recyklingu jest bezpieczniejszy?
• Jaki jest najzdrowszy papier toaletowy?
• Jakiego papieru toaletowego nie kupować?
• Jak bielenie chlorem wpływa na środowisko?
• Jak sprawdzić, czy papier toaletowy jest chlorowany?

Czy każdy papier toaletowy jest bielony chlorem?

Nie. Chlorem bieli się przede wszystkim papier śnieżnobiały, a papier szary oraz produkty z oznaczeniem TCF lub PCF powstają bez chloru w procesie wybielania. Określenie „chlorowany” w praktyce oznacza papier, którego masę celulozową rozjaśniano chlorem gazowym lub jego związkami.

Według artykułu Kobieta Onet o białym papierze toaletowym śnieżnobiały odcień to efekt wybielania, najczęściej z użyciem związków chloru, natomiast szary papier nie przechodzi procesu wybielania. Szary papier ma za to swoje minusy: mniej estetyczny wygląd i bardziej szorstką strukturę.

Biel rolki nie jest naturalnym kolorem masy papierniczej, tylko wynikiem obróbki. Ponieważ papier TCF również bywa biały, sam kolor nie mówi, czym go wybielano. Rozstrzyga oznaczenie na opakowaniu.

Jak wygląda bielenie papieru toaletowego chlorem?

Chlor lub jego związki stosuje się na etapie wybielania masy celulozowej, który uchodzi za najbardziej szkodliwy etap produkcji papieru. W wysokiej temperaturze bielenia organiczne związki chloru mogą przekształcać się w dioksyny.

Opis z poradnika Kupuj odpowiedzialnie o produkcji papieru toaletowego wygląda tak: najpierw pozyskuje się włókna celulozowe metodą chemiczną lub mechaniczną. Metoda chemiczna wykorzystuje tylko część drzewa, więc zużywa go więcej. Następnie masę wybiela się chlorem gazowym lub związkami chloru. Powstające dioksyny trafiają do ścieków z papierni, a według tego źródła są znajdowane także w samych produktach.

Czym są dioksyny w papierze toaletowym?

Najczęściej wymienianą dioksyną jest 2,3,7,8-tetrachlorodibenzodioksyna (TCDD). Według wpisu W Zdrowym Domu o szkodliwości papieru toaletowego pozostałości TCDD zostają w papierze bielonym związkami chloru i występują też w ściekach z papierni. Autorka opisuje TCDD jako najgroźniejszą z dioksyn, która może zaburzać płodność, wpływać na rozwój płodu, powodować nowotwory i uszkadzać narządy wewnętrzne.

Cząsteczki dioksyn przypominają budową hormony steroidowe. Z tego powodu działają głównie na tarczycę, gonady, endometrium macicy i inne narządy wytwarzające te hormony.

Czy papier toaletowy jest toksyczny?

Papier bielony chlorem może zawierać śladowe ilości dioksyn, ale dostępne materiały nie podają pomiarów, ile ich jest w konkretnych produktach ani jak ma się to do jakichkolwiek norm. Opisywane ryzyko dotyczy długotrwałego, regularnego kontaktu, a nie pojedynczego użycia.

Onet powołuje się na publikację w „Medycynie Ogólnej i Naukach o Zdrowiu”: długotrwała ekspozycja na dioksyny może prowadzić do zaburzeń metabolicznych i hormonalnych oraz osłabienia układu odpornościowego. Ten sam artykuł przyznaje, że ilość dioksyn w pojedynczym listku wydaje się niewielka, a ryzyko wiąże z regularnym kontaktem ze skórą i błonami śluzowymi.

Toksyczność papieru to nie tylko dioksyny. Według artykułu PoradnikZdrowie.pl o papierze toaletowym i infekcjach intymnych skóra okolic intymnych jest cienka i bardziej przepuszczalna niż w innych miejscach ciała. Specjaliści Cleveland Clinic, na których powołuje się ten tekst, wskazują barwniki i substancje zapachowe jako częstą przyczynę podrażnień. Artykuł podaje też, że bielenie chlorem może pozostawiać śladowe ilości formaldehydu.

Co oznaczają TCF, PCF i ECF na opakowaniu?

TCF i PCF oznaczają papier bielony bez chloru i jego związków, a ECF papier bielony dwutlenkiem chloru zamiast chloru gazowego. Tylko dwa pierwsze oznaczenia wskazują, że w bieleniu w ogóle nie użyto chloru.

Poradnik Kupuj odpowiedzialnie zaznacza, że przy ECF nadal mogą powstawać organiczne związki chloru, tylko w mniejszej ilości. Część producentów i sprzedawców błędnie nazywa papier ECF bezchlorowym, dlatego nie wystarczy hasło „eko” na opakowaniu. Papier TCF jest zwykle droższy od zwykłego, na co zwraca uwagę także Onet.

Który papier toaletowy nie zawiera chloru?

Bez użycia chloru powstaje papier z oznaczeniem TCF lub PCF oraz szary papier, którego nie wybiela się wcale. W papierze TCF i PCF bielenie tlenem, ozonem lub nadtlenkiem wodoru nie prowadzi do powstania trwałych organicznych związków chloru, w tym dioksyn. Więcej o wyborze takich rolek przeczytasz w tekstach o papierze toaletowym niebielonym chlorem i o papierze toaletowym z oznaczeniem TCF.

Czy szary papier z recyklingu jest bezpieczniejszy?

Szary papier z recyklingu nie jest wybielany chlorem i nie ma barwników ani zapachu, ale może zawierać bisfenol A (BPA) pochodzący z makulatury. To zamiana jednego zastrzeżenia na inne, a nie produkt całkowicie od nich wolny.

W Zdrowym Domu wskazuje, że BPA w makulaturze pochodzi głównie z barwników, a PoradnikZdrowie.pl wymienia jako jego źródło paragony termiczne. BPA wpływa na gospodarkę hormonalną; autorka wpisu wiąże go z problemami z płodnością, otyłością, insulinoopornością i cukrzycą typu 2. Ilości BPA w konkretnych papierach z recyklingu w tych materiałach nie podano.

Za makulaturą przemawiają argumenty środowiskowe. Według poradnika Kupuj odpowiedzialnie recykling tony makulatury daje 65% oszczędności energii w porównaniu z produkcją papieru z włókien pierwotnych i ogranicza zanieczyszczenie wody o 35%, a powietrza o 74%. Szczegółowe porównanie rolek z makulatury znajdziesz w tekście o papierze toaletowym z recyklingu.

Jaki jest najzdrowszy papier toaletowy?

Dla skóry najbezpieczniejszy jest papier bezzapachowy, niefarbowany i bez dodatków, a pod względem bielenia papier z oznaczeniem TCF lub PCF. Biała rolka TCF bez zapachu i barwników spełnia oba warunki jednocześnie.

Ginekolodzy i urolodzy cytowani przez PoradnikZdrowie.pl rekomendują papier biały, bezzapachowy i niefarbowany, bo ogranicza on kontakt z alergenami, takimi jak barwniki czy ftalany ukryte w kompozycjach zapachowych. Ten sam artykuł odradza papiery z aloesem lub balsamem, bo mogą zawierać konserwanty. Papier bambusowy uznaje za dobrą alternatywę pod warunkiem, że nie jest bielony chlorem i nie zawiera substancji zapachowych.

Uporczywy świąd, pieczenie lub zaczerwienienie okolic intymnych bywają według specjalistów Cleveland Clinic mylnie diagnozowane jako grzybica, choć przyczyną może być alergia na papier. Szorstki lub perfumowany papier może też podrażniać ujście cewki moczowej, co sprzyja infekcjom dróg moczowych. Zmiana papieru to rozsądny pierwszy krok, ale przy nawracających objawach diagnozę powinien postawić lekarz. Typowe objawy opisuje artykuł o uczuleniu na papier toaletowy.

Jakiego papieru toaletowego nie kupować?

Najczęściej odradzany jest papier kolorowy, z nadrukami i zapachowy, a dalej papier z balsamami oraz bardzo biały papier bez oznaczenia metody bielenia. Producenci nie podają na opakowaniach, jakich barwników i aromatów użyli, więc konkretnego produktu nie da się ocenić po etykiecie.

• Papier kolorowy, wzorzysty, z napisami lub zapachem: barwniki, kompozycje zapachowe i konserwanty to udokumentowane alergeny kontaktowe.
• Papier z dodatkami typu aloes lub balsam: może zawierać konserwanty.
• Bardzo biały papier bez oznaczenia TCF ani PCF: według poradnika Kupuj odpowiedzialnie do jego wybielania najprawdopodobniej użyto chloru.
• Papier ECF sprzedawany jako „bezchlorowy”: bieli się go dwutlenkiem chloru.
• Nawilżany papier toaletowy: artykuł Polskiego Obserwatora o rakotwórczej substancji w papierze toaletowym podaje, że takie produkty często zawierają formaldehyd, który Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) uznaje za rakotwórczy. Warto więc czytać ich skład.

Osobną kwestią są PFAS, czyli substancje per- i polifluoroalkilowe nazywane wiecznymi chemikaliami. PoradnikZdrowie.pl opisuje badanie organizacji konsumenckiej Mamavation, które wykryło je w 5 z 23 przebadanych produktów papierowych. Artykuł nie wymienia marek, więc ta informacja nie pomoże wybrać konkretnej rolki.

Jak bielenie chlorem wpływa na środowisko?

Główny problem środowiskowy to ścieki z papierni, do których przy bieleniu chlorem trafiają dioksyny i inne organiczne związki chloru. Bielenie tlenem, ozonem lub nadtlenkiem wodoru w papierze TCF i PCF nie prowadzi do powstania tych związków.

Poradnik Kupuj odpowiedzialnie szacuje, że globalna produkcja papieru toaletowego pochłania ok. 27 000 drzew dziennie. Dla skali: według danych przytoczonych przez Polskiego Obserwatora mieszkaniec Niemiec zużywa rocznie ok. 64 rolki, a Amerykanin średnio 141. Papier z makulatury zmniejsza zapotrzebowanie na drewno, a używanie tylko tyle papieru, ile potrzeba, ogranicza wszystkie te obciążenia naraz. Alternatywą, którą wskazuje W Zdrowym Domu, jest też bidet.

Jak sprawdzić, czy papier toaletowy jest chlorowany?

Najprościej po oznaczeniu na opakowaniu: TCF lub PCF oznacza bielenie bez chloru, ECF bielenie dwutlenkiem chloru, a brak oznaczenia przy bardzo białym papierze sugeruje klasyczne bielenie związkami chloru. Kolor, miękkość ani zapach rolki tego nie zdradzają.

1. Szukaj na opakowaniu skrótu TCF (papier z celulozy) albo PCF (papier z makulatury).
2. Nie traktuj ECF jak papieru bezchlorowego, nawet jeśli sprzedawca tak go opisuje.
3. Gdy opakowanie nie podaje żadnego oznaczenia, a papier jest śnieżnobiały, zakładaj bielenie związkami chloru.
4. Wybieraj papier bez zapachu, barwników i nadruków.
5. Unikaj papierów z balsamem lub aloesem, jeśli masz wrażliwą skórę.
6. Przy papierze z recyklingu pamiętaj o możliwej obecności BPA z makulatury.
7. Przy nawilżanym papierze sprawdzaj skład pod kątem formaldehydu.

Opisane oznaczenia mówią wyłącznie o metodzie bielenia. Nie informują o zapachach, barwnikach ani dodatkach, dlatego listę warto sprawdzać w całości, a nie tylko szukać jednego skrótu.